गजल

न यो शहर, शहर जस्तै लाग्दैछ आज 

कर कापमा, जहर जस्तै लाग्दैछ आज !

आखिर किन, बाध्यतामा जिउंछ मान्छे 

मौनता भंङ्ग, कहर जस्तै लाग्दैछ आज !

अबोध् सपना, टुक्रिरहेका देख्दा साँच्चै 

हरेक यी पल्, प्रहर जस्तै लाग्दैछ आज !

आफ्नै मुस्कान, भेटिदैनन् ति दर्पणहरुमा 

खुशी सागरका, लहर जस्तै लाग्दैछ आज !

खुशीछु आफैं, अभिलाषाका खोजीमा 

जिन्दगी एक, रहर जस्तै लाग्दैछ आज !! 

अर्को एक उत्सब भोलि

रिबन काटिन्छन्
परेवा उडाइन्छन्
पानसमा दिप प्रज्वलन गरिन्छन्
ताली पड्काइन्छन्
बेलुका तारे होटलमा
ककटेल पार्टी
मिडिया थाक्दैनन्
अभियन्ताहरु थाक्दैनन्
उत्सबको महत्व बिबेचना गरिन्छन्
हरेकका मुखमा उत्सबका अगाडी
एक शब्द झुण्डिएकै हुन्छ
'नारी'
'महिला'।

हो उत्सब नारी दिवसको
विश्व नारी दिवशको
हरेक दिन मुर्छित
बलात्‍कृत नारी माथिका
एक उत्सब,
बिभेदका पर्खाल भत्किएका हुन्छन्
छुवाछुतका एेनहरु मेटिएका हुन्छन्
नारी सुरक्षित हुन्छे
सुसज्जित हुन्छे
उत्सबका भाषणहरुमा।
अगाडी रास्ट्रिय दैनिक रोइरहेका हुन्छन्
आफ्नै समाचार शिर्षक सङ्ग
'बाबुद्वारा छोरी बलात्‍कृत'
'बलात्‍कृत बालिकाको डढेको लाश भेटियो'
'१२ बर्षे बालिकाको आत्महत्या'
र पनि बैठक र गोष्ठी चलिरहेका हुन्छन्
सरकार नारी माथि शान्तिको प्रत्याभुति गरिरहन्छ
शहर प्रभात फेरी निकाल्छ
मानबअधिकारबादिहरु साँझ
दिपावली गर्छन्।

महिलाबादीहरु
सरकारसङ्ग प्याड माग्छन्
ससुरा सङ्ग अन्श माग्छन्
अधिकार माग्छन्
छाउपडीहरु भत्काई माग्छन्
सार्वजनिक यातायातमा आरक्षीत सिट माग्छन्
एस्तो लाग्छ यो उत्सब
माग्नको लागि नै हो
सरकार खोक्न कै लागि हो
मिडिया आगोमा घ्यु थप्नको लागि नै हो ।।

आकाश लाज मानिरहन्छ
खुलामन्च निहुरिन्छ
अनी नतमस्तक हुन्छ समाज
पुरानै उत्सब
पुरानै भाषण
पुरानै चलन।

आखिर यो कस्तो शिलसिला हो?
उत्सब मनाउनुपर्ने ?
बर्षको एकपटक
जहाँं नारी हरेकदिन
जिउँदै जलिरहेकी हुन्छे
भुणहरुमा स्खलित भैरहेकि हुन्छे
मुनामा निमोठिएरहेकी हुन्छे
आखिर कहिले सम्मको
यो शिलसिला हो यो?

पाठक थाकिसकेका हुन्छन्
तर कबी थाकेको हुन्न
उ लेखिरहन्छ ...

यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवता:।
यत्रैतास्तु न पूज्यन्ते सर्वास्तत्राफला: क्रिया:।

विश्व नारी दिवश जिन्दाबाद !!
 
श्रीभक्त पौडेल आफन्त
स्पेन !!

गजल

ऊ गएपछी उसैको, जयजयकार भयो
हिजो सम्मका गलफत्ती,त बेकार भयो!!

त्यो कानुनको किताब, बन्दी थियो क्यारे
आखिर चोर नै पुलिशको, दाबेदार भयो!!

चिन्थेन पोहोर सम्म, देशले'नि उसलाई
उ नै आज साख्यै, सबैको नातेदार भयो!!

भन्छन् विकल्प छैन, शिंहदरबार नछिरी
राजनिती न हो, प्रतिपक्ष कांडेतार भयो !!

लुक्छन् साधु, सैतानका नगरीहरुमा सधैं
फेरी उही सैतान देशमा, उम्मेदवार भयो!! 

अचानक एकदिन

ऊ अनि म
दुई किनार झैं
नितान्त सङ्गसङ्गै
मात्र हामी बिच
पानी थियो गहिराई सङ्गै 

त्यही नै यात्रा थियो
यात्रा जिन्दगीको
न भेट नै भयो
न बिछोड नै
कहिले पानीले पछ्याउंथ्यो
कहिले हामीले पछ्याउँथ्यौं
समानान्तर रेखा झैं थियौं
कहिले हामी आँफै मेटिन पुग्थ्यौं
साउनका खहरे सङ्गै
कहिले पुलेशो जत्तिकै नजिक
चैतका खडेरी सङ्गै

मिठा अनुभुती समेट्दै
बगिरहन्थ्यो खोला पानी बनेर
किनारालाई जिस्काउथ्यो
उत्ताउलो जवानी बनेर

अचानक एकदिन
खहरे सङ्ग रुझेका हामी
खडेरी सङ्ग जुधेका हामी 
एकदिन अचानक
हामी हरायौं
बिलायौं
अस्तित्व नै रहेन
 

नारी हक र न्याय

ए समाज! मलाई मेरो पहिचान दे
कहिले दिन्छस मलाई मेरो पहिचान?
कहिले अग्नी कुन्डमा धकेलिस
कहिले बल्दो चितामा 
कहिले बिदुवा कहिले छाउपडी
कहिले सडकको रमितामा।
परिवर्तनका छलाङ्ग सङ्गसङ्गै
खुला आकाश र धर्ती होइन
% प्रतिशतमा खुम्चाईस
कहिले सम्म भोग्नुपर्ने हो अझै मैले?
सामाजिक बहिस्कार र तिरस्कार
र पनि कोही सुन्दैन हाम्री चित्कार,
केबल अश्लीलाता र हवशको ब्यापार
के नारी साच्चै अवान्छित छे?
एदी हो भने भत्का
कान्तिपुरीका शक्ती पिठहरु,
कहिले सम्म सुनाउछस आँफैलाई
गोमा ब्राह्मणिकका कपोकल्पित कथाहरु
ए समाज! मलाई मेरो पहिचान दे,
कहिले सम्म मलाई
शाहींली माइली र कान्छी भनेर चिनाउछस् ?
पहिचान नागरिकतामा होइन
समाजमा स्थापित गर।
थाकिसके अब त मृत निर्मलाहरु पनि
तर थाक्दैनस तँ,
तेरो समाज, तेरो सरकार अनी तेरो कानुन 
कहिले सम्म ससंकित् हुनुपर्ने हो
सिमाना अबधि तोक
तब सम्म म निस्कने छैन मेरो आङ्गनमा,
कहिले दिने हो २२ सालको मुलुकी एेन
मलाई मेरो पहिचानको पूर्ण स्वतन्त्रता?
किन पास गर्दैनस ए सम्सद?
बलत्कारीलाई फासी दिने मस्यौदा
धेरै गायौ स्वतन्त्रताका गीतहरु
थाकेका छैनौं हामी
थाकेका छैनन् हाम्रा पाइतालाहरु
त्यसैले खबरदार ए सरकार!
लैङ्गिक असमानता खारेज गर
लिखित न्याय दे हामीलाई
अनुभुती गरा कि
नारी स्वन्तन्त्रा छ भनेर
होइन भने 
नारी स्वतन्त्रता अब मागेर होइन
धावा र हल्ला बोलेर लिनेछ छ नारी
भाचिनेछन् बन्दुकका नाल र लाठिहरु
जो माइतिघर मण्डलामा हामी माथि बज्रिएका थिए,
नाङ्गेझार हुनेछ त्यो बलत्कारी
अनी काटिनेछन् तिनका लिङ्गहरु!

नाता बिर्सिएपछी

कसको के लाग्छ् मान्छेले नाता बिर्सिएपछी
उधारोमै छ जिन्दगी जस्ले खाता बिर्सिएपछी!!

निस्कन्छ जित्न दुनियाँ छाया केबल साथमा
नभिजोस कसरी झरीमा छाता बिर्सिएपछी!!

महाअघोरी भयो मान्छे गल्ती ढाकछोप गर्दा 
छाईन्न है धुरी खरको चोयाबाता बिर्सिएपछी!!

पर्दैछ आँफै यो खाडलमा खन्छ उ आँफै उसै
पसार्यो दुईहात हिजो उसैले दाता बिर्सिएपछी!!

कुन चोला के होला भोली स्वर्ग देखेका को नै
हुँदैनन् बुद्धी बिबेकी सरस्वती माता बिर्सिएपछी!!

माघ २७, २०७५ श्रीपञ्चमी  

हुँदैनन् पक्कै पुराना प्रेमपत्र पुरा अब

हुँदैनन् पक्कै पुराना प्रेमपत्र पुरा अब
न थपेर थपिन्छन् ति पुरानै कुरा अब !

न भेटिन्छन् हुलाकी न प्रेमपत्र साथी
कसलाई दिउँ तकियामुनिका चुरा अब!

सायद उनले पनि सपना देखिन मेरै 
खोजेर पढ्नेछु तिनैचिट्ठी अधुरा अब!

भन्छन् पिउनेहरु यादले सताउँदैन रे
त्यसैले त म पिउन सिक्दैछु सुरा अब !

हुँदैनन् पक्कै पुराना प्रेमपत्र पुरा अब
न थपेर थपिन्छन् ति पुरानै कुरा अब !

गजल बोध

सौन्दर्य बोधको अभाब छ जिन्दगीमा 
खै केकेहो कुन्नी दबाब छ जिन्दगीमा !!
 
आफ्नो केबल सबाल मात्र छन् साथी
उही साथी भन्छ जवाफ छ जिन्दगीमा  !!

जो भेट्यो उही हुन्छन् सत्रु बन्न तयार 
हर अनुहार सङ्गै 'नकाब'छ जिन्दगीमा !!

पिरोलिएका हुन्छन् ति गुलाबी ओठहरु
बिषम् खुशीहरुका प्रभाब छ जिन्दगीमा!!   

अघि बढेका हातमा भेटिन्छन् छुराहरु 
न यहाँ रति-भर सद्भाब छ जिन्दगीमा !!

गीत

रुक न रुक एकछिन, एउटा बात थियो
उही मुलुकमा निस्कियौ, जहाँं बर्षात थियो।

भनुँ कि नभनुँ, विश्वाश मान्छ्यौ मान्दिनौ खै
तिम्रा तस्बिरमा हराउँदा, मिठो मात थियो।

सपनीमा केहीपल सङ्गसँगै, बादलुमा उँड्थ्यौं 
निदले छोड्थ्यो सपनी सङ्गै, चिसो रात थियो।

कहिले सम्झनामा कहिले यादमा रमाउँदा पनि
मन-मुटु छाती'भित्र यादै, यादका खात थियो। 

रुक न रुक एकछिन, एउटा बात थियो

तस्बिर अनुमतिमा:

रन्जु कार्की सापकोटा 

गजल घर त होइन कतै ??

जिन्दगीको अर्को नाम, डर त होइन कतै
जती बांचियो त्यती नै, कर त होइन कतै ??

सकिएन चिन्न सायद्, गोरेटा र गन्तब्यहरु 
जहाँं रात बित्छ अचेल, घर त होइन कतै ??

चिता जल्दा घाट रुन्छ, छोडि जान्छ धुवाँ
मुढा जलाउने एकैमुठी, खर त होइन कतै??

खुशी लुकाउँछन् ओठहरु,यी आसुँ परेलाले
यी परेला नै जिन्दगीका, चर त होइन कतै??

ढल्यो भन्छन् भरोशाका, पर्खालहरु कहिं
सम्बन्धमा विश्वाशका, भर त होइन कतै?? 

जाम छचल्किए

उनका परेला त, मेरा जाम छचल्किए

 जति छचल्किए, खुले'आम छचल्किए !!

धरापमा परे, विश्वाशका ति झुपडीहरु 

आखिर गालीहरु, तथा'नाम छचल्किए !!

भत्काउनु नै रहेछ, ती सम्बन्धका पर्खाल
हर्कतले भ्याएसम्म, साम'दाम छचल्किए !!

स्विकार्न धौ भए, समझदारीका खोटहरु
बगलीमा छुरा राखी, हरे!राम छचल्किए !!

नछचल्किनु थिए, हाम्रा सम्बन्धका 'बाँध'
रोकिएनन् हाम्रा बूंद, सुबह'साम छचल्किए !!